فقه‌پژوهان عرضه كنند . درود خداوند بر شهيدان گرانقدر انقلاب اسلامى و دفاع مقدّس كه با مجاهدت و ايثار بسيار ، زمينهء انجام اين كار را فراهم كردند و نيز بر پژوهشگرانى كه در بخش‌هاى مختلف تدوين فرهنگ فقه ، از سر اخلاص و عشق به اهل بيت عليهم السّلام آن را به سامان رساندند . بىگمان مزيت‌هاى اين فرهنگ از لطف و عنايت الهى و كاستىهاى آن از ضعف و كاستى ما است . اميد آن كه فرهيختگان حوزه و دانشگاه و طلاب و دانشجويان گرامى با نگاه ژرف در آن بنگرند و از مزاياى آن بهره‌مند گردند و كاستىهاى آن را گوشزد نمايند تا بازنگرى و اصلاح شود . پى نوشت ها : ( 1 ) « . . . فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ » ( نحل / 43 ) . در روايات متعدّدى از أئمّه معصوم عليهم السّلام آمده است كه مراد از ذكر ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و مقصود از اهل الذكر ، أئمّه معصوم عليهم السّلام مىباشند . براى آگاهى بيشتر ر . ك : تفسير كنز الدقائق ، ميرزا محمد مشهدى ، ج 5 ، ص 334 - 335 ، مؤسسة النشر الاسلامى ، چاپ اول ، قم ، 1410 . ه . ق . ( 2 ) « و شايسته نيست مؤمنان همگى - براى فراگيرى احكام و معارف اسلامى - كوچ كنند . پس چرا از هر فرقه‌اى از آنان ، دسته‌اى كوچ نمىكنند تا در دين آگاهى پيدا كنند و قوم خود را - وقتى به سوى آنان باز گشتند بيم دهند - باشد كه آنان - از كيفر الهى - بترسند ؟ ( توبه / 122 ) . ( 3 ) تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية ، علامه حلّى ، ج 1 ، ص 40 ، مؤسسة الامام الصادق عليه السّلام ، چاپ اول ، قم ، 1420 ه . ق . ( 4 ) صحيفهء نور ، مجموعهء رهنمودهاى امام خمينى « قدّس سرّه » ، ج 21 ، ص 98 ، انتشارات سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى ، چاپ اول ، تهران ، 1369 . ( 5 ) موسوعة الفقه الاسلامى طبقا لمذهب اهل البيت عليهم السّلام 1 / 30 - 32 . ( 6 ) تكامل اجتماعى انسان ، شهيد مرتضى مطهرى ، ص 197 ، انتشارات صدرا ، چاپ هفتم ، 1372 . ( مبتكر اين تقسيم‌بندى ، مرحوم آية اللّه بروجردى است . ) ( 7 ) ر . ك : مقدّمه‌اى بر فقه شيعه ، حسين مدرسى طباطبايى ، ترجمهء محمد آصف فكرت ، ص 30 - 62 ، بنياد پژوهش‌هاى اسلامى ، مشهد ، 1368 .